Tiroit Hastalıkları

tiroit hastalığı
Paylaş
 

Tiroit insan vücudunun gırtlağımızda (çene ile boyun arasında) bulunan kanatları açılmış kelebek şeklinde görünün bezeciklerdir. Halk arasında âdem elmasının hemen altındadır. Sağ ve sol olmak üzere iki lobdan oluşur. 75 kilo olan bir insanda bu bezler 5 veya 10 gram ağırlığındadır ve her insanda bulunur.

tiroit yapısı

Tiroit Bezi Ve Salgıladığı Hormonlar Ne İşe Yarar?

Tiroit bezi, büyüme ve enerji metabolizması için tiroit hormonlarını oluşturur. Tiroit hormonlarının üretimi, tiroit uyarıcı hormon TSH ( thyroid stimulating hormone) hormonu tarafından kontrol edilir. TSH, beyinde hipotalamusun uyarması ile hipofiz bezinden salgılanır.

Tiroit normal beslenmemizin dışında iyota da ihtiyaç duyar. Tiroit bezi tarafından üretilen temel iki hormon bulunmaktadır. T4 olarak bilinen tiroksin, T3 olarak bilinen ise triidotiyronin hormonudur. Vücudumuzun büyümesine, gelişmesine ve enerji metabolizmasının gelişmesine büyük ölçüde katkı sağlar.

Aynı zamanda vücudumuzda bütün yağ dokusunun idaresine de tiroit bezleri tarafından bakılır. Tiroit hormonları, kısırlık nedenine de yol açabileceği için senede en az bir kere TSH hormonlarına baktırılmalıdır.

Tiroit Hastalıkları Nelerdir?

Tiroit hastalıklarının dört ana gruba ayırabiliriz bunlar;

  • Hipertiroid,
  • Hipotiroid,
  • Haşimato
  • Guatr dır.

Hipertiroid Nedir?

Hipertiroid tiroit hormonunun çok fazla salgılanmasından kaynaklanır. Hipertiroidizm adı verilir. Tabi ki çok fazla çalıştığında vücutta bazı problemlere yol açabilir.

Hipertiroid belirtileri ise;

  • Kilo kaybı,
  • Saç dökülmesi (Hem az çalıştığında hem de çok çalıştığında karşımıza çıkar.)
  • Sinirli, gerginlik ve stres,
  • Nefes darlığı,
  • Hızlı kalp atışı,
  • Adet dönemi sorunları,
  • Çarpıntı,
  • Sıcağa tahammül edilememe,
  • Halsizlik,( metabolizmanız hızlı çalıştığında daha fazla enerji harcadığınızdan kaynaklanır.)
  • Terleme gibi belirtiler tiroit hormonunun fazla salgıladığımızda ortaya çıkan belirtileridir.

Genellikle bu belirtiler aynı anda gözlemlenmezler. Çok fazla salgılanması daha az bir grupta görülür.

Hipertiroid Tedavisi

Hipertiroidizm tedavi edilebilir. İlk olarak ilaç tedavisi uygulanır fakat tam olarak hangi sebepten ortaya çıktığı öğrenilip kalıcı tedaviye gidilir. Grevs hastalığında 18 veya 24 ay boyunca ilaç tedavisi uygulanır ve kesilir.

Bu süreçte ilaç tedavisi işe yaramamışsa iyot 131 (halk arasında atom tedavisi) tedavisi tek bir defa ağızdan alınan radyoaktif iyot tedavisiyle tiroit hücrelerinin yakılmasıdır. Bir diğer alternatif ise cerrahi işlemdir.

Beslenme Şekli Nasıl Olmalıdır?

Öncelikle iyotsuz tuz tüketmeliyiz. Bağışıklık sistemimizi güçlendirecek besinlere yer verebiliriz.

Omega 3 ü yüksek olan balık, keten tohumu, chia tohumu, ceviz veya semizotudur.

Kalp çarpıntısına da neden olduğu için kahve, çay gibi kafein içerikli içecekleri kısıtlamakta fayda vardır.

Hipotiroid Nedir?

Hipotiroid tiroit hormonunun az miktarda üretilmesi ve metabolizmanın yavaşlamasıdır. Hipotiroidi her üç kadından birinde görülen ve halk arasında oldukça yangın olan bir hastalıktır. Tiroit hormonlarının az çalışmasından dolayı ortaya çıkan bir hastalıktır.

Hipotiroid Belirtileri Nelerdir?

  • Yorgunluk,
  • Üşüme hissi,
  • Saç dökülmesi,
  • Bağırsak sorunları,
  • Depresyon hissi,
  • Kalp sorunları,
  • Kilo alma ve kilo verememe,
  • Boğuk ses gibi belirtileri ortaya çıkmaktadır.

Hipotiriod Tedavi Edilebilir Mi?

Hipotiriod aslında kolay tedavi edilebilir. Önemli olan hastalığı tespit edebilmektir. Ömür boyu mu? Hipotiroid tespit edilmelidir ama genel olarak ömür boyu şeklinde karşımıza çıkar. Bunlardan eksik olan hormonu yerine koymaya çalışırlar belli aralıklarla ölçümler yapılır.

İlk zamanlarda ayda bir zamanla üç ayda bir, altı ayda bir ve senede bir olmak üzere kontroller yapılarak doktor eşliğinde eksik olan dozlar tamamlanır. İlaçların çok düzenli bir şekilde kullanılması gerekmektedir.

Hipotiriod Bitkisel Tedavi

Kan şekerinin yavaş yükselten besinleri tercih etmelisiniz. Tam buğday unundan yapılan ekmek, makarna, bulgur, yarma, nohut, yeşil mercimek, peynir yumurta ve süt ürünlerini tüketmeliyiz. Çokça dereotu tüketilmelidir.

Sarımsak: Kalp sağlığı, yüksek tansiyon ve bakteriyel enfeksiyonlara iyi geldiği için tüketilmelidir.

Kırmızıbiber: Metabolizmamızı hızlandırdığı ve vücut ısımızı arttırdığı için, tüketilmelidir.

İyotlu gıdalar: Balık, doğal yoğurt, Antep fıstığı ve yulafta bol miktarda iyot bulunur. Hindistan cevizi yağı, rezene, ginseng, susam besinlerini tüketebilirsiniz.

Soya ve soya ürünlerini, lahana, ıspanak, turp, karalâhana, brokoli, karnabahar, soğan bunların tümü, kükürtlü gıdalardır. Zengin kükürt içeren gıdalar iyot alımına engel olan gıdalardır.

Haşimato Nedir?

Haşimato bir tiroit hücresinin diğer hücresini yabancı kabul ederek antikor üreterek bu antikorla diğer hücreye saldırmasıyla hücre çeperine saldırır. Buna ise otoimmin denir, hücre çeperi parçalanır. Tiroit, içindeki hormonlar dışarıya akarak zehirli guatr fazla çalışma aşaması başlar ve genellikle hastalar bunun farkına varamazlar.

Hücreler parçalanarak yeterli hormon üretecek hücre kalmadığı için tiroit üretiminde de azalma görülür. Basitçe söyleyecek olursak sağlıklı dokunun giderek kaybolmasıdır. Haşimato bu hastalığı tanımlayan Japon bilim adamının adıdır.

Haşimato Tedavi Edilebilir Mi?

Evet edilebilir. Medikal tedaviyle başlanır ve eksikliğinde izlediğimiz gibi haşimatoda da aynı sıralama geçerlidir. D vitamini takviyesi de uygulanabilir. Çünkü hashimoto tiroitinin D vitamini eksikliğinde daha fazla görüldüğünü göstermektedir ancak bazı çalışmalarda da ilişki olmadığı vurgulanmaktadır.

Ülkemizde D vitamini eksikliği yaygın görüldüğünden pek çok kadın D vitamini takviyesi kullanmaktadır. Bu açıdan da bakıldığında, tiroit hastalarında D vitamini takviyesinin verilmesi uygun görülmektedir.

Tiroit Bezi Hiç Çalışmazsa Ne Olur?

Tiroit bezi çalışmaması erken yaşta başlayabilir fakat ortaya çıkması yıllar sonra görülebilir ve mutlaka tedavi edilmelidir. Dünyanın birçok bölgesinde yapılan çalışmalara göre doğumsal hipotiroidinin görülme oranı oldukça azdır.

Kadınlarda görülme sıklığı, erkeklere göre daha fazladır. Tüp bebek merkezlerine gidildiğinde ilk olarak TSH hormonlarının çalışıp çalışmadığı ya da ne kadar salgılandığı görülür. Kadınlarda görülme ihtimali 55-60 yaşlarında daha fazladır.

Aynı zamanda hipofiz bezinin de tiroit uyarıcı hormon salgılamazsa da ortaya çıkabilir. Kolesterolü yüksek ve adet düzensizliği fazla olanlarda ortaya çıkma riski fazladır. Tiroit bezinin çalışmaması yavaş gelişen bir hastalıktır.

Kişi kendine baktığında oluşan değişiklikleri fark edemez fakat uzun süredir karşılaşmadığı biriyle karşılaştığında kişinin yüzündeki şişliği, matlığı, kuru cildini ve saçlarını bir de sesindeki değişikliği fark edebilir.

Haşimato Hastalığında Hangi Gıdalardan Uzak Durulması Gerekir?

Bu hastalığa yakalananlar olabildiğince bu gıdalardan uzak durmalıdırlar.

  • Buğday,
  • Çavdar,
  • Beyaz undan yapılmış ürünler,
  • Kuşkonmaz,
  • Şalgam,
  • Tatlı patates,
  • Yer fıstığı,
  • Çam fıstığı,
  • Ay çiçek yağı,
  • Üzüm,
  • Çilek,
  • Et ve süt ürünleri,
  • Fast food ürünler,
  • Hazır çorbalar,
  • Konserveler,
  • Hardal,
  • Tatlandırıcılar vb. ürünlerden kaçınmaları gerekmektedir.

Troit Hastalığı Ve Testi İçin Hangi Doktora Gidilir?

Tiroit hastalığı için, endokrinoloji bölümünde Tiroit testinin yapılması gerekir, test için kamera da kullanılabilir bununla beraber, hastanelerden randevu alırken, endokrinoloji bölümünden randevu almanız gerekir. Test sonuçlarına yönelik farklı bölümlere yönlendirebilirler.

Tiroit Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Tiroit ameliyatları tek veya çift taraflı tiroit ameliyatı olmak üzere ikiye ayrılabilir.

İki taraflı tiroit ameliyatında biyopsi ile belirlenen parçalar 1 cm den büyük olması halinde cerrahi işlemle tiroit bezlerinin alınması ile sonuçlanır.

Tek taraflı tiroit ameliyatında tiroit bezlerinin çıkarılması nadir görülür. Bu nedenle çok fazla başvurulmaz.

Bu yazı 709 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak